موقعيت جغرافيائی تالاب انزلی
مساحت تالاب انزلی حدود 150 كيلومتر مربع در 37 دقيقه و 28 درجه عرض شمالی و 49 و 25 درجه طول شرقی در جنوب دريای خزر و جنوب شهرستان انزلی در استان گيلان قرار گرفته است. طول متوسط تالاب در امتداد شرقی - غربی حدود 30 كيلومتر و عرض متوسط آن در امتداد شمال و جنوب حدود 3 كيلومتر و وسعت كنونی آن 150 كيلومترمربع است. عمق تالاب 5/2 متر در بخش غربی است. اين تالاب از شمال به دريای خزر از شرق به پيربازار و از غرب به كپورچال و آبكنار از جنوب به صومعه سرا و بخش های شهرستان رشت مربوط می شود.
سن تالاب انزلی بسيار جوان است از لحاظ زمين شناسی اصولاٌ تالاب ها بصورت خليج هائی هستند كه بوسيله تيغه ماسه ای از دريا جدا شده اند و مرداب خليجی ناميده می شوند و يا نقاط گودی هستند كه در اثر حركات پوسته ای زمين شكل می گيرند در مورد تالاب انزلی پسروی دريای خزر و جريانات دريائی منجر به جداسازی آن از دريا شده است. اين تالاب در آغاز قرن 15 در اثر تشكيل دوزبانه خشكی باريك دشتی به پهنای 270 تا 9 كيلومتر و كاهش ارتفاع سطح آب دريا شكل گرفته است. زبانه غربی بنام شبه جزيره بندر انزلی ناميده می شود كه تا كپورچال ادامه دارد و شبه جزيره ماهروزه در اين بخش در خليج كوچك كپورچال و بهمبر را از همديگر جدا می سازد. تالاب انزلی يكی از نقاط استثنائی و فوق العاده جالب و متنوع الجنبه در سطح جهانی است حفظ و حراست آن از هر نظر يك وظيفه بزرگ ملی است. اين تالاب شرايط مناسبی به منظور زيستگاه پرندگان بومی و تخم ريزی و تغذيه داشته و در فصول پائيز در زمستان انبوه پرندگان مهاجر را به خود جلب می نمايد و در اين رهگذر در فوايد اجتماعی و اقتصادی اين شهر تاثير بسزائی دارد.
اهميت و ارزش تالاب
اكثر تالاب ها واجد ارزش وفوايد زيادی بوده و از نظر اكولوژی گياه شناسی، جانور شناسی، سيمولوژی و يا هيدرولوژی دارای اهميت بين المللی هستند.
تالاب انزلی جدا از اين ارزش ها نبوده و اهميت چند جانبه ای آن چه از نظر بين المللی و چه داخلی به جز مسائل اكولوژيك محيطی نقش خاصی در جغرافيا و اقتصاد منطقه دارد. بطوريكه علاوه بر حائز ارزش بودن، در افزايش توليد گياهی و پروتئين سفيد ( پرندگان مهاجر) به عنوان مهمترين پشتوانه درتكثير ماهيان كه در اقتصاد شيلاتی دريای خزر واجد ارزش های متعدد و مهمی بوده است و در رابطه با جذب گردشگران و كنترل سيلاب های منطقه فراهم نمودن امكانات ارتباطی آبی (درحمل و نقل داخلی و تجارت خارجی) نيز می باشد.
کليه معادن به يکي از دو روش سطحي و زيرزميني استخراج مي شوند که هر کدام از اين روشها خود به انواع مختلف ديگري تقسيم مي شوند . این مطلب بررسي اجمالي در رابطه با نحوه استخراج معادن به روش روباز و نيز اثرات احتمالي زيست محيطي ابن گونه فعالیت ها بر محیط زیست است. امید است معدن کاران محترم با رعایت قوانین و مقرراتی هرچند ساده و تبعیت از اصول زمین شناسی زیست محیطی به حفظ بیشتر زمبن و محیط زیست آن کمک شایانی کنند.
روش استخراج رو باز اغلب در مورد معادن فلزي و عمدتاً مس،آهن و ذخايري که با لايه هاي ضخيم و يا به صورت توده اي و انبوه و از عيار کم تا متوسط بر خوردار باشند، کاربرد دارد. در اين روش باطله هاي بالاي ماده معدني به نقطه اي دورتر از محل معدن حمل و ذخيره مي شوند. نتيجه کاربرد اين روش ايجاد گودالي بزرگ است که نمونه آن را در معدن مس سونگون شاهد هستيم . عمليات استخراج به منظور دستيابي به ماده با ارزش نياز به دوباره برداري دارد، بدين منظور يک يا چند پله طراحي شده و استخراج ماده معدني صورت مي گيرد. شعاع اين پله ها از بالا به پايين کم مي شود، به طوريکه در نهايت تشکيل يک کاواک مخروطي شکل را مي دهد. پارامترهاي مهم در اين روش شيب پله ها، عرض و ارتفاع آنها مي باشد، که فاکتورهاي مورد استفاده در تعيين آنها موثرند. در صورتي که عمق معادن رو باز زياد بوده و با سطح ايستايي برخورد کند باعث بروز مشکلاتي در آبهاي زيرزميني مي شود. همچنين اگر باطله هاي حاصل از معدنکاري در داخل درياچه ها و رود خانه هاي اطراف تخليه شود، موجب آلودگي آب خواهد شد. اگر پيت بازسازي نشود، ممکن است محل تشکيل حوضچه هاي اسيدي ناشي از نزولات جوي گردد. .
معادن رو باز علاوه بر اينکه زمين هاي اطراف را در حد وسيعي تخريب مي کنند موجبات آلودگي صوتي و هوا را نيز فراهم مي آورند. آلودگي صوتي معادن روباز ناشي از فرآيندهاي حفاري و آتشباري بوده و آلودگي هواي ناشي از آن نيز مربوط به عمليات حفاري، انفجار، بارگيري و تخليه است. در مورد حفاري مي توان با بهره گيري از ماشينهاي حفار مجهز به سيستم تغذيه آب داخلي و خارجي ، ميزان گرد وغبار را کاهش داد. در مورد انفجار نيز مي توان با عمليات کنترل شده آلودگي هوا را کاست. در زمان حمل و نقل نيز پاشيدن آب در جاده ورودي به مواد داخل کاميونها بسيار موثر است.
گذشته از آنچه که ذکر شد کار در محيط پر سر وصدا در طول زمان منجر به تاثيرات سويي در سيستم شنوايي انسان مي گردد و همچنين سرو صدا باعث سلب آرامش افراد ساکن در منطقه مي گردد. از آنجاييکه در روش استخراج روباز از مواد منفجره استفاده و در نتيجه حفاري زياد استفاده مي شود، آثار ناشي از آن نيز زياد مي باشد.همچنين در شرايطي که باطله هاي معدن به حال خود رها شوند ممکن است در صورت سمي بودن، خاک منطقه را آلوده کنند که اين امر براي حيوانات علفخوار مضر است. در صورت تشکيل حوضچه هاي اسيدي، ممکن است باعث مسموميت پرندگان منطقه نيز شود.
ودر پایان به برخی آلودگي هاي ناشي از استخراج معادن به روش روباز مي پردازيم :
آلودگي اسيدي اتمسفر و بارش هاي اسيدي مربوط به آن و توليد زهاب هاي اسيدي معدني از جمله مشكلات عمده زيست محيطي موجود در معادن سولفيدي و صنايع معدني مرتبط با آنهامي باشند. مشخصات عمده زهابهاي اسيدي پايين بودن pH، غلظت بالاي فلزات ، افزايش ميزان سولفات ها، ايجاد سوسپانس هاي مواد جامد و تشكيل لجن بيش ازحالت معمول مي باشند. ازميان انواع كانيهاي سولفيدي ، پيريت مهمترين كاني توليد كننده زهابهاي اسيدي مي باشد. خنثي سازي زهابهاي اسيدي در معادن با دو روش سنتي ونوين انجام ميگيرد.
با تشکر از مازار نيوز( احمد حسن نژاد ارزيل)

شركت آرسلورميتال بزرگترين شركت فولادسازي جهان در سال گذشته شناخته شد. اگرچه از نظر توليد داراي يك افت نامحسوس بود اما اين شركت چندمليتي همواره بهعنوان اولين شركتي كه قدم به بازي ادغام گذاشته در جدول برترين توليدكنندگان فولاد جهان مطرح است كه ميزان توليد آن تقريبا در حدود 5/3 برابر نزديكترين رقيبش يعني نيپون استيل بوده است.
با توجه به جدول ميتوان به رشد بيرقيب كشور چين بهعنوان يك ابرقدرت در صنعت فولاد دنيا پي برد. در سال 2007 در حدود 63 شركت چيني در جدول برترين توليدكنندگان فولاد دنيا (ميزان توليد بيش از 2 ميليون تن در سال) قرار داشتند كه اين تعداد در سال 2006 برابر 55 و در سال 2005 برابر با 47 شركت بوده است.
همچنين در اين سال اشارهاي به نقش كشور هند در اين ردهبندي شده كه انتظار ميرود بهعنوان دومين ابرقدرت صنعت فولاد آينده جهان معرفي شود كه اين امر دور از دسترس نيست. تمامي فولادسازان خصوصي كشور هند رشد قابلتوجهي در اين جدول داشتهاند.
بزرگترين افزايش، نه براساس ميزان توليد بلكه براساس ميزان صعود در جدول، مربوط به صعود چشمگير 370 درصدي شركت تاتا استيل هند است. اين شركت فولادساز هندي بعد از خريد شركت كورس (corus) انگلستان كه بزرگترين خريد در صنعت فولاد دنيا در سال 2007 بوده است با يك جهش چشمگير از رده پنجاه و يكم به رده ششم جدول ردهبندي بزرگترين توليدكنندگان فولاد دنيا صعود كرده است و همچنين براي اولين بار يك شركت بومي هندي جزو 10 شركت برتر فولاد دنيا قرار گرفته است. كشور چين جايگاه خود را در بين 10 شركت بزرگ توليدكننده فولاد دنيا استحكام بخشيده و تا رده دهم دو برابر گذشته يعني چهار شركت چيني به چشم ميخورند. شركتهاي Tangshan، Shagang، Baosteel و Wuhan داراي رشد بسيار خوبي بودهاند. افزايش 26/8 ميليون تني توليدات شركت شاگانگ اين شركت را تا رده هفتم جدول بالا برده است كه بعد از تاتا استيل داراي بيشترين جهش در جدول است.
در سال 2006 در بين 10 شركت برتر توليدكننده فولاد دنيا سه شركت اروپايي، دو شركت ژاپني، دو شركت چيني، دو شركت آمريكايي و يك شركت كرهاي به چشم ميخورند. در سال 2007 دو شركت از شركتهاي اروپايي و يك شركت آمريكايي از بين 10 شركت برتر خارج شدند كه البته شركت اروپايي كورس به مالكيت شركت تاتا استيل هند درآمد.
منبع: متال بولتن
مترجم:علي غفوري
مشاور وزير صنايع و معادن در امور معادن و صنايع معدني گفته است در سال جاري تعداد معادن فعال و غيرفعال كشور نيز با حدود ۱۰/۵ درصد رشد به حدود ۴۵۵۰ معدن رسيده است. همچنين سال گذشته ميزان توليدات معدني با ۱۸ درصد رشد از مرز ۲۰۰ ميليون تن فراتر رفت. وی اشاره کرد ارزش افزوده بخش معدن در سال ۸۶ نسبت به اهداف برنامه ۱۱۰ درصد و سهم معدن در توليد ناخالص داخلي ۱۱۱ درصد نسبت به اهداف چهارم تحقق يافته است، واهداف برنامه چهارم در سال جاري، توليد ۴/۸ ميليون تن سنگ تزئيني فرآوري شده بوده كه اين ميزان با ۱۷۸ درصد رشد به ۸/۵ ميليون تن رسيد.
در حال حاضر بيش از ۹۰ هزار نفر در بخش معدن مشغول به كارند كه در سال ۸۶ حدود ۴/۵ درصد رشد داشته است. در بخش صنايع معدني نيز نزديك به ۴۲۰ هزار نفر مشغول به كار هستند. صادرات مواد معدني در سال جاري حدود سه ميليارد دلار بوده كه از نظر ارزش، ۲۳ درصد نسبت به سال ۸۴ رشد داشته است.
با توجه به اينكه در ساختمان فيروزه مقاديري آب وجود دارد، در صورتي كه فيروزه در جاي گرم و خشك نگهداري شود بهتدريج آب خود را از دست داده و رنگ آن كمرنگ خواهد شد. از اين رو سنگهاي فيروزه نيشابور به سبب داشتن رنگ عالي، سختي بالا و وجود مقادير كم آب در ساختمان فيروزه، از كيفيتي خاص برخوردارند.
از ديگر كشورهاي صادركننده فيروزه به جز ايران ميتوان به كشورهاي آمريكا، مصر و تركستان اشاره كرد. فيروزههاي آمريكايي كه امروزه قسمت اعظم بازار فيروزه دنيا حتي ايران را در دست گرفته است، در مقايسه با انواع ايراني فيروزه به لحاظ رنگ، جلا و سختي از كيفيت پايينتري برخوردارند و نوع با كيفيت فيروزه نيشابور همچنان صدر نشين بازار فيروزه دنيا محسوب ميشود، هرچند كه به سختي ميتوان قطعهاي از آن را حتي به بهاي پرداخت مبالغ هنگفت بهدست آورد.
استخراج معدن استخراج معدن فيروزه نيشابور بهصورت زيرزميني با حفر تونلهاي دنبالهرو لايه و كاملا سنتي انجام شده و با توجه به اينكه سنگهاي دربر گيرنده از استحكام بالايي برخوردارند نگهداري معدن بهصورت كاملا طبيعي است.مالكيت معدن در اختيار دولت بوده اما امتياز بهرهبرداري آن بهصورت اجارهاي در اختيار بخش خصوصي قرار گرفته است.90 درصد از ساكنان روستاي «معدن» بهگونههاي مختلف در استخراج و فرآوري فيروزه مشغول بهكارند و چراغ اين معدن را روشن نگهداشتهاند.
چگونگي تشكيل فيروزه
تشكيل فيروزه به لحاظ فرآيندهاي زمينشناسي بسيار پيچيده بوده و نيازمند شرايط بسيار خاص زمينشناسي است. سن احتمالي نهشت و تشكيل ذخاير فيروزه ايران را ائوسن بالايي تا اليگوسن پاييني تخمين ميزنند. بهطور كلي جهت تشكيل فيروزه چندين مرحله آلتراسيون بايد انجام شود و به لحاظ كانيزايي، ارتباط مشخصي بين عمل دگرساني كائولينيتيزاسيون و تشكيل فيروزه وجود دارد. بدين شكل كه اسيد سولفوريك حاصل از تجزيه پيريت و كالكوپيريت كه حاوي مقداري مس است، در اثر برخورد با آپاتيتهاي موجود در سنگ، توليد اسيد فسفريك و اسيد فلوئوريدريك كرده، اسيد فلوئوريدريك حاصله باعث از هم پاشيدگي فلدسپاتهاي موجود شده و توليد Al2O3 ميكنند. در اثر انحلال Al2O3 در اسيد سولفوريك كه حاوي مقداري سولفات مس و اسيد فسفريك است، محلولهاي حاوي فيروزه بهدست ميآيد كه اين محلول در داخل حفرهها و شكافهاي سطح مشترك بين طبقات رسوب كرده و يا جانشين فلدسپاتها ميشود. از اين رو در تمامي موارد عامل اصلي كنترلكننده فاز كانيسازي فيروزه تكتونيك است. رنگ سبز فيروزه نيز در نتيجه جانشيني بخشي از Al+3 كاني فيروزه توسط Fe+3 پديد ميآيد و هر چه ميزان آهن در ساختمان فيروزه افزايش يابد، رنگ آن سبزتر خواهد شد. از سوي ديگر در بازار بلورهاي كريزوكولا، در اصطلاح نگينتراشان به فيروزه سبز قوچاني معروف است. كاني كريزوكولا يكي ديگر از كانيهاي مس بوده كه در برخي موارد همراه با فيروزه يافت شده و از لحاظ خصوصيات ظاهري تا حدودي مشابه آن است. اين كاني كه داراي تركيب شيميايي متفاوتي با فيروزه و نوعي سيليكات مس آبدار است، از كيفيت پايينتري نسبت به فيروزه برخوردار بوده و قابل مقايسه با فيروزههاي سبز رنگ كه در كشورهاي اروپايي از محبوبيت ويژهاي برخوردارند، نيست. اين كاني بهطور گسترده در نزديكي اغلب معادن مس يافت ميشود و شرايط تشكيل آن به مراتب سادهتر از فيروزه است.بهطور كلي معادن و كانسارهاي عمده فيروزه ايران در مناطق نيشابور و دامغان قرار دارند
نگهداري فيروزه
در نگهداري فيروزه بايد دقت كرد كه از آنجايي كه فيروزه در ساختمان داخلي خود داراي مقاديري آب است، در صورتي كه در جاي گرم و خشك نگهداري شود آب خود را از دست داده و بهتدريج كمرنگ خواهد شد. از اين رو همواره فضايي كه فيروزه در آن نگهداري ميشود بايد داراي كمي رطوبت بوده و اگر داراي هوايي گرم و خشك است با قرار دادن مقداري آب در محل مذكور، فضايي مناسب را جهت نگهداري فيروزه فراهم ساخت.در اين حالت آب بهتدريج و در طول زمان تبخير شده و رطوبت مورد نياز را تامين خواهد كرد. همچنين از چرب كردن و يا شستشوي فيروزه با شويندههايي نظير صابون، شامپو و يا الكل بايد جدا خودداري كرد. افرادي كه بهطور طبيعي داراي پوستي چرب هستند نيز بايد دقت كنند كه فيروزه بهطور مستقيم و براي مدت طولاني با پوست آنها در ارتباط نباشد. بهطور كلي چربي باعث ميشود تا آلومينيوم موجود در فيروزه جانشين شده و رنگ فيروزه از آبي به سبز تغيير كند. در اينگونه موارد معمولا در صورت امكان جهت جلوگيري از ادامه روند جانشيني، سطح فيروزه را تا جايي كه جانشيني انجام نشده است تراشيده و مجددا صيقل ميدهند.
منبع : هفته نامه معدن و توسعه
مديرعامل شركت تهيه و توليد مواد معدني ايران، با اشاره به اهميت ايجاد موزههاي معدني در كشور ميگويد: با توجه به سابقه معدنكاري در معدن سرب و روي نخلك اصفهان و اينكه معدن مزبور يك كارگاه عملي براي دانشجويان رشته مهندسي معدن است تصميم داريم آن را به موزه تبديل كنيم كه مقدمات كار فراهم شده است و تجهيز آن از اوايل سال آينده شروع خواهد شد. از آنجا كه قرار است نخستين موزه معدني ايران در اين منطقه ايجاد شود و كشور تجربهاي در اين خصوص ندارد نميتوان هزينهاي تخمين زد اما بايد گفت ايجاد موزه در نخلك با هر هزينهاي كه باشد وظيفهاي ملي است كه در راستاي حفظ هزاران سال سابقه معدنكاري در كشور انجام ميشود.
منبع : هفته نامه معدن و توسعه

